रामराजेंच्या मार्गदर्शनाखाली बंद पडलेल्या साखरवाडी कारखान्याचे एकात्मिक औद्योगिक संकुलात रूपांतर
९० वर्षांचा वैभवशाली वारसा पुन्हा बहरला; श्री दत्त इंडिया प्रा. लि.च्या आठव्या गळीत हंगामाचा शुभारंभ उत्साहात
समर्थ 24 तास न्यूज नेटवर्क | फलटण
फलटण तालुक्यातील साखरवाडी येथील ऐतिहासिक श्री दत्त इंडिया प्रा. लि. साखर कारखान्याच्या सन २०२६-२७ च्या आठव्या गळीत हंगामाचा शुभारंभ सोमवार, दि. १२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सायंकाळी ५ वाजता उत्साहात संपन्न झाला. श्रीमंत रामराजे नाईक निंबाळकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली झालेल्या या सोहळ्यात श्रीकृष्ण देवस्थान ट्रस्ट, फलटण तथा अखिल भारतीय महानुभाव परिषदेचे अध्यक्ष महंत विद्वांस शामसुंदर शास्त्री महाराज यांच्या शुभहस्ते बॉयलर अग्निप्रदीपन व मोळी पूजन करण्यात आले. यावेळी ऊस उत्पादक शेतकरी, कारखान्याचे खातेप्रमुख, विभागप्रमुख आणि कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
९० वर्षांचा इतिहास, आर्थिक संकटाने कारखाना बंद
साखरवाडी येथील हा कारखाना १९३२ मध्ये ‘न्यू फलटण शुगर वर्क्स लि.’ या नावाने सुरू झाला. सातारा, फलटण, बारामती आणि सांगली परिसरातील हजारो शेतकऱ्यांसाठी हा कारखाना आर्थिक आधार ठरला होता. मात्र, आर्थिक नियोजनातील त्रुटी आणि व्यवस्थापनासमोरील अडचणींमुळे कारखाना कर्जाच्या खाईत लोटला गेला.
कॉसमॉस, स्टेट बँक आणि आयडीबीआय बँकेची कोट्यवधी रुपयांची थकबाकी, ५४५ कायम कर्मचाऱ्यांचे १५ ते १६ महिन्यांचे थकीत वेतन आणि शेतकऱ्यांची तब्बल ४९ कोटी रुपयांची थकीत ऊसबिले, अशा संकटांमुळे कारखान्याचे कामकाज ठप्प झाले. २०१८-१९ चा गळीत हंगाम होऊ शकला नाही. कारखान्याची चिमणी विझल्याने परिसरातील अर्थकारणावरही गंभीर परिणाम झाला. अखेर २० फेब्रुवारी २०१९ रोजी हे प्रकरण राष्ट्रीय कंपनी विधी न्यायाधिकरणाकडे (NCLT) गेले.
संकटाच्या काळात रामराजे ठरले आधार
कारखाना अडचणीत असताना श्रीमंत रामराजे नाईक निंबाळकर यांनी त्याच्या पुनरुज्जीवनासाठी पुढाकार घेतला. NCLT मधील सुनावणीदरम्यान शेतकरी आणि कामगारांच्या थकीत देण्यांना प्राधान्य मिळावे, अशी त्यांनी ठाम भूमिका मांडली. त्यांच्या या भूमिकेमुळे शेतकरी आणि कामगारांच्या प्रश्नांना बळ मिळाल्याचे सांगितले जाते.
त्यांच्या प्रयत्नांतून वसंतदादा पॅटर्नचा अनुभव असलेल्या आणि कर्नाटकातही युनिट कार्यरत असलेल्या श्री दत्त इंडिया प्रा. लि., मुंबई या कंपनीने NCLT प्रक्रियेद्वारे कारखान्याची जबाबदारी स्वीकारली. त्यानंतर अवघ्या १५ दिवसांत कारखान्याचे कामकाज पुन्हा सुरू करण्यात आले. कामगारांना अॅडव्हान्स वेतन देण्यात आले, तर पहिल्या टप्प्यात १४ कोटी रुपये थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करण्यात आल्याने कारखान्याच्या पुनरुज्जीवनाला गती मिळाली.
बंद कारखान्यापासून एकात्मिक औद्योगिक संकुलापर्यंत
श्रीमंत रामराजे नाईक निंबाळकर यांनी केवळ अध्यक्ष म्हणून नव्हे, तर पालकत्वाच्या भूमिकेतून कारखान्याच्या प्रगतीसाठी मार्गदर्शन केले. २०२०-२१ च्या दुसऱ्या गळीत हंगामाचा प्रारंभही त्यांच्या हस्ते झाला होता. त्या वेळी त्यांनी साखरवाडी कारखान्याला श्रीराम कारखान्याप्रमाणे वैभव प्राप्त करून देण्याचे आवाहन केले होते. या आवाहनाला शेतकऱ्यांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.
आज कारखान्याने उत्पादन, ऊस नोंदणी, शेतकरी देयके आणि औद्योगिक विस्तार अशा विविध क्षेत्रांत प्रगती साधल्याचे चित्र आहे.
कारखान्याच्या प्रगतीचा आलेख
* गळिताची सुरुवात: पहिल्या हंगामात २ लाख ६० हजार मेट्रिक टन उसाचे गाळप.
* विक्रमी कामगिरी: एका हंगामात ८ लाख ६२ हजार टन उसाचे उच्चांकी गाळप.
* ऊस नोंदणी: ८ हजार हेक्टरपेक्षा अधिक क्षेत्राची नोंद.
* शेतकऱ्यांना दर: उपलब्ध माहितीनुसार, प्रतिटन २,७७२ ते ३,१०० रुपये दराने वेळेवर ऊसबिले अदा.
* वेळेवर देयके: पहिल्या पंधरवड्यातील १० कोटी रुपये थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा.
* औद्योगिक विस्तार: कारखाना परिसरात अत्याधुनिक डिस्टिलरी, को-जनरेशन आणि पी.पी. बॅग निर्मिती प्रकल्पांची उभारणी.
या विस्तारामुळे साखरवाडी कारखाना पारंपरिक साखर उत्पादनापुरता मर्यादित न राहता विविध औद्योगिक प्रकल्पांचा समावेश असलेल्या एकात्मिक औद्योगिक संकुलाच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.
पुनरुज्जीवनामागे सामूहिक प्रयत्न
कारखान्याच्या प्रगतीमध्ये श्री दत्त इंडिया समूहाचे संचालक जितेंद्र धारू, प्रीती रुपारेल, करण रुपारेल, परीक्षित रुपारेल, चेतन धारू, व्हाइस प्रेसिडेंट मृत्युंजय शिंदे, प्रशासन अधिकारी अजितराव जगताप आणि संपूर्ण संचालक मंडळाचे योगदान महत्त्वाचे मानले जात आहे. श्रीमंत रामराजे नाईक निंबाळकर यांच्या मार्गदर्शनासह व्यवस्थापनाचे प्रयत्न, कर्मचाऱ्यांचे योगदान आणि ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांचा विश्वास यामुळे कारखान्याच्या प्रगतीला हातभार लागला आहे.
एकेकाळी कायमचा बंद पडेल, अशी भीती निर्माण झालेल्या साखरवाडी कारखान्याने पुन्हा उभारी घेतली आहे. आर्थिक संकटातून बाहेर पडत उत्पादनवाढ आणि औद्योगिक विस्ताराच्या दिशेने झालेली ही वाटचाल साखरवाडीच्या इतिहासातील महत्त्वपूर्ण पर्व ठरत आहे. बंद पडलेल्या कारखान्याचे पुन्हा सुरू होणे आणि त्याचे एकात्मिक औद्योगिक संकुलात रूपांतर होणे, हीच या प्रवासाची सर्वांत मोठी उपलब्धी मानली जात आहे.
