पुणे: नागरी संस्थेने बांधकाम साइटवर सेन्सर-आधारित प्रदूषण देखरेख प्रणालीच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी एक टास्क फोर्स स्थापित करणे अपेक्षित आहे.पुणे म्युनिसिपल कॉर्पोरेशनचे प्रमुख (पीएमसी) चे पर्यावरण विभाग संतोष वारूल म्हणाले, “महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (एमपीसीबी) बांधकाम साइटवर सेन्सर-आधारित एअर क्वालिटी मॉनिटरिंग सिस्टम स्थापित करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे दिली आहेत. नागरिकांना सामोरे जाणा health ्या आरोग्याच्या समस्या कमी करण्याचे उद्दीष्ट आहे. या आठवड्याच्या सुरूवातीस, आम्ही विकसकांना एमपीसीबीच्या निकषांचे अनुसरण करीत आहे की नाही हे तपासण्यासाठी भेटलो. पीएम 2.5 आणि पीएम 10 धूळ कणांमुळे वाढत्या प्रदूषणावर आळा घालण्यासाठी सेन्सर बसविण्याचे निर्देश दिले गेले. “पीएमसीचे अतिरिक्त आयुक्त पृथ्वीराज बीपी म्हणाले, “टास्क फोर्स केवळ भू -स्तरावरच नजर ठेवणार नाही तर प्रदूषण कमी करण्यासाठी इतर भागधारकांशी समन्वय साधणार आहे. शरीरात केंद्रीकृत डॅशबोर्डवर वेगवेगळ्या साइटवर मॉनिटरिंग सेन्सर समाकलित करण्यात देखील शरीर मदत करेल. “पीएमसीने मंगळवारी प्रकाशित केलेल्या २०२24-२5 च्या पर्यावरणीय स्थिती अहवालात (ईएसआर) म्हटले आहे की पीएमसी अंतर्गत क्षेत्रातील हवेची गुणवत्ता एका वर्षात खराब झाली आहे. 2023-24 च्या तुलनेत एक्यूआय पीएम 10 शी संबंधित चांगले आणि समाधानकारक दिवस 2024-25 मध्ये कमी झाले, तर मध्यम आणि अत्यंत गरीब दिवस वाढले.पीएम 10 मध्ये लहान कणांचा संदर्भ आहे जे श्वास घेण्याइतके लहान आहेत आणि हे फुफ्फुसात स्थायिक होते, ज्यामुळे श्वसन आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी समस्या उद्भवतात. तज्ज्ञांनी सांगितले की सामान्य स्त्रोतांमध्ये बांधकाम आणि रस्ता धूळ, वाहन उत्सर्जन, औद्योगिक क्रियाकलाप आणि कचरा ज्वलन यांचा समावेश आहे. कण डोळे, घसा आणि नाक चिडवू शकतात आणि विशेषत: मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि दमा किंवा इतर फुफ्फुसांच्या परिस्थितीसाठी हानिकारक असतात.ईएसआरच्या आकडेवारीवरून असे दिसून आले आहे की 2024-25 मध्ये अनुक्रमे 79 आणि 145 च्या तुलनेत पुण्यात 52 चांगले आणि 137 समाधानकारक दिवस होते. 2023-25 मध्ये 2024-25 मध्ये खराब दिवस तीन पर्यंत वाढले. एका वर्षाच्या कालावधीत 2024-25 मध्ये मध्यम दिवस 140 वरून 174 पर्यंत वाढले आहेत.पीएम 10 कणांचा व्यास 10 मायक्रोमीटर (µ मी) असतो. हे कण मानवी केसांपेक्षा बारीक आहेत, जे पाच ते सात पट जाड आहे.दरम्यान, पीएमसीने यापूर्वी बांधकाम साइट्सना कमीतकमी 35 फूट-उंच कथील चादरींनी वेढले होते हे अनिवार्य केले होते. साइटला जूट किंवा हिरव्या कपड्यांनी झाकलेले असावे आणि शिंपडणारे दररोज स्थापित केले पाहिजेत आणि पाणी पिण्याचे केले पाहिजे.पर्यावरणशास्त्रज्ञांनी सांगितले की, देखरेख बांधकाम साइट्स आणि जीवाश्म इंधन वापरासह वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी अनेक प्रयत्नांची आवश्यकता आहे. “नागरी प्रशासनाने वायू प्रदूषणाच्या प्रत्येक स्त्रोतावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. सार्वजनिक वाहतुकीस एक उपाय म्हणून प्रोत्साहित केले जावे,” पर्यावरणवादी वैशाली पटकर यांनी सांगितले.
