पुणे: डिफेन्स इन्स्टिट्यूट ऑफ Advanced डव्हान्स टेक्नॉलॉजी (डीआयएटी) या डिफेन्स रिसर्च Development ण्ड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन (डीआरडीओ) अंतर्गत डीमेटेड युनिव्हर्सिटीने सेमीकंडक्टर चिप डिझाइन आणि डिफेन्स आणि स्पेस इलेक्ट्रॉनिक्सवर लक्ष केंद्रित करणारे दोन नवीन एम.टेक प्रोग्राम सादर केले आहेत.हे कार्यक्रम संरक्षण क्षेत्राच्या तांत्रिक मागण्या पूर्ण करण्यासाठी तयार केले गेले आहेत, भविष्यातील भारतीय सशस्त्र दल, आगामी डीआरडीओ प्रकल्प आणि खाजगी उद्योगांच्या भविष्यातील गरजा पूर्ण करतात.“युद्धाचे भविष्य तंत्रज्ञानाद्वारे चालविले जाईल आणि आम्ही या उत्क्रांतीमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतो. एक समर्पित संरक्षण तंत्रज्ञान विद्यापीठ म्हणून आम्ही जागतिक संस्थांच्या अभ्यासक्रमाचा अभ्यास करून, उद्योग गरजा समजून घेत आणि डीआरडीओ प्रकल्पांचा विचार करून हे अभ्यासक्रम विकसित केले आहेत. आमच्या विद्यार्थ्यांनी पदवीनंतर या विशेष क्षेत्रात व्यस्त राहण्याचे आमचे उद्दीष्ट आहे, “डायटचे कुलगुरू बीएचव्हीएस नारायण मूर्ती यांनी 9 ऑगस्ट रोजी झालेल्या 14 व्या दीक्षांत समारंभाच्या आधीच्या माध्यमांच्या संक्षिप्त वेळी सांगितले.डीआरडीओचे अध्यक्ष समीर कामत या सोहळ्याचे मुख्य पाहुणे असतील आणि त्या दिवशी दोन नवीन प्रयोगशाळांचे उद्घाटन करतील.दोन वर्षांच्या प्रत्येक कार्यक्रमात 20 उमेदवार सामावून घेतील आणि संस्था आवश्यक पायाभूत सुविधा आणि प्रयोगशाळांसह सुसज्ज आहे. “आमच्या विद्यार्थ्यांना खासगी उद्योग आणि डीआरडीओ प्रयोगशाळांचा संपर्क मिळेल. हा व्यावहारिक अनुभव त्यांची समज वाढवेल,” मूर्ती पुढे म्हणाले.याव्यतिरिक्त, डीआयएटीने उद्योग व्यावसायिकांच्या उद्देशाने संरक्षण तंत्रज्ञानामध्ये क्रॅश कोर्स सुरू केले आहेत. अधिका officials ्यांच्या म्हणण्यानुसार विविध प्रकल्पांवर संशोधन करण्यासाठी संस्था सार्वजनिक क्षेत्रातील युनिट्स आणि सशस्त्र सेना केंद्रांशी सहकार्य करीत आहे.डीआयएटी प्रोफेसरची एक टीम, डीआरडीओ वैज्ञानिकांच्या सहकार्याने, ड्रोन तंत्रज्ञानासाठी मशीन लर्निंग मॉड्यूल देखील विकसित करीत आहे. “आम्ही सिंदूरसारख्या ऑपरेशन्स दरम्यान आणि रशिया आणि युक्रेन आणि इस्त्राईल आणि हमास यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षांमध्ये विविध प्रकारच्या ड्रोनचा व्यापक वापर केला आहे. आमचे प्राध्यापक ड्रोन कार्यक्षमतेसाठी अविभाज्य असलेल्या प्रगत प्रणालींवर लक्ष केंद्रित करीत आहेत,” मुर्थी पुढे म्हणाले. मॉड्यूलवर काम करणारे मनीषा नेने म्हणाले, “ड्रोन सिस्टम विविध हवामान परिस्थितीत प्रभावीपणे कार्यरत आहेत आणि सशस्त्र दलांच्या ऑपरेशनल आवश्यकता पूर्ण करतात हे सुनिश्चित करण्यासाठी मॉड्यूल विकसित केले जात आहे.”डीआयएटीने पीएचडी प्रोग्रामसाठी यूएसए आणि यूके मधील आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठांशी भागीदारी देखील केली आहे.गृह मंत्रालयाने निवडलेल्या कायद्याची अंमलबजावणी करणार्‍या एजन्सीच्या 30 कर्मचार्‍यांच्या पहिल्या तुकडीने अलीकडेच डायट येथे सहा महिन्यांचा ‘सायबर कमांडो’ अभ्यासक्रम पूर्ण केला आहे.डायट येथील संगणक विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विभागाच्या प्रमुख मनीषा नेने टीओआयला सांगितले की, “या कोर्सच्या पुढील दोन बॅच लवकरच सुरू होतील. आम्ही नवीन ट्रेंडसाठी तयार करण्यासाठी आमच्या प्रशिक्षण कार्यक्रमांमध्ये उदयोन्मुख आव्हाने सतत एकत्रित करीत आहोत, यासाठी की ते कोर्स पूर्ण झाल्यावर प्रकरणे प्रभावीपणे हाताळू शकतात.”हा प्रशिक्षण कार्यक्रम देशभरातील सायबर संरक्षण क्षमता वाढविण्यासाठी एमएचएच्या उपक्रमाचा एक भाग आहे. देशभरात इतर नऊ संस्थांमध्ये असेच प्रशिक्षण कार्यक्रम सुरू केले गेले आहेत. डायट आणि एमएचएने अभ्यासक्रमाचा अभ्यासक्रम अंतिम केला आहे.
