पुणे: सहा वर्षांपूर्वी हेअर स्टायलिस्ट ओमकर राउतच्या करमणुकीच्या रूपात काय सुरू झाले, 2018 पासून ऑनलाइन क्रिकेट गेममध्ये त्याने 80 लाख रुपये गमावल्यानंतर त्याचे आयुष्य बिघडले. एकदा पुण्यात सलूनचा अभिमानी मालक, तो आता दैनंदिन पगाराच्या आधारावर दुसर्याच्या दुकानात काम करत आहे.“मी अजूनही कर्ज घेतलेल्या लोकांचे 45 लाख रुपये आहे. एका वेळी सावकारांचे कॉल इतके कठोर झाले की मला माझे आयुष्य संपविण्यासारखे वाटले. परंतु काही हितचिंतक माझ्या पाठीशी उभे राहिले, मला आशा दिली, आणि आज मी माझे आयुष्य पुन्हा ट्रॅकवर ठेवण्याचा प्रयत्न करीत आहे,” 25 वर्षीय टीओआयने ते म्हणाले.ओमकर हा एकमेव बळी नाही. ऑनलाईन सट्टेबाजी खेळाच्या जयकुमार जाधवच्या व्यसनामुळे 2023 मध्ये 86 लाख रुपयांची बचत पुसली गेली. खेळणे सुरू ठेवण्यासाठी, पिंप्री चिंचवाड येथील वाकड येथील रहिवासी जयकुमार (26) यांनी आपल्या शेतजमिनीला तारण केले.“जेव्हा मला समजले की मी सापळ्यात पडलो आहे, तेव्हा खूप उशीर झाला होता. मी पोलिसांची तक्रार दाखल केली, परंतु काहीही झाले नाही,” ते म्हणाले की, हा खेळ बेकायदेशीरपणे चालविला गेला होता आणि बर्याच जणांनी त्यात पैसे गमावले.ज्यांना ऑनलाइन गेमिंगचा परिणाम झाला आहे त्यांनी सांगितले की लवकर नफ्यात त्यांना सुरक्षिततेची खोटी भावना मिळाली आणि त्यांना आणखी गुंतवणूक करण्यास प्रवृत्त केले. आणि त्यांचे माउंटिंग नुकसान बरे करण्याच्या प्रयत्नात, त्यांनी आणखी काही खर्च केले आणि शेवटी ते स्वत: ला अशा चक्रात अडकलेले आढळले जिथून परत कोणताही मार्ग नव्हता.दौंड रहिवासी, ज्याला नाव द्यायचे नाही, ते म्हणाले की, त्याच्या ऑनलाइन गेमिंगच्या सवयीसाठी त्याला 1.5 कोटी रुपयांची किंमत मोजावी लागली. “सुरुवातीला, मी लहान नफा कमावल्यामुळे हा खेळ फायद्याचा वाटला. एक वेळ असा होता की मी फक्त तीन दिवसांत 5 लाख रुपये गमावले, “30 वर्षीय मुलाने ते म्हणाले की, तो कर्ज परतफेड करण्यासाठी ईएमआयमध्ये अजूनही 1 लाख रुपये देईल.ज्यांनी एकतर मानसिक आघातातून बरे झाले आहे किंवा अद्याप वास्तविकतेचे स्वीकारण्यासाठी धडपडत आहेत त्यांनी केंद्राच्या पदोन्नती आणि ऑनलाइन गेमिंग कायदा 2025 च्या नियमनाचे स्वागत केले आहे, परंतु त्याची कठोर अंमलबजावणी महत्त्वाची आहे यावर जोर दिला आहे.“नवीन कायदा सरकारकडे नोंदणीकृत केवळ गेमिंग कंपन्यांवर निर्बंध ठेवेल, परंतु तेथे अनेक बेकायदेशीर प्लॅटफॉर्म आहेत जे अधिकृत अॅप स्टोअरच्या बाहेर काम करत आहेत. जोपर्यंत हे मागोवा घेत नाही आणि बंद केले जात नाही तोपर्यंत अधिक लोक शिकार होण्यास आणि पैसे गमावण्यास बांधील आहेत, “राऊत म्हणाले,” त्याच्या एका मित्राने एका ऑनलाइन गेममध्ये 15 लाख रुपये गमावले तेव्हा आत्महत्येने त्याचा मृत्यू झाला.पोलिस अशा खटल्यांमध्ये गांभीर्याने घेण्यास अपयशी ठरल्यामुळे बर्याच बेकायदेशीर गेमिंग प्लॅटफॉर्मवर भरभराट होऊ शकली. ते म्हणाले, “सायबर क्राइमच्या तक्रारींचा संपूर्ण चौकशी करावा लागेल आणि या खेळांचे मूळ शोधून काढले जाणे आवश्यक आहे,” तो म्हणाला.सायबर तज्ज्ञ रोहन न्यायदिश यांनी टीओआयला सांगितले की नवीन कायदा भारतातील प्लॅटफॉर्मवर प्रतिबंधित करेल, परंतु व्हीपीएनद्वारे परदेशात होस्ट केलेल्या समान पोर्टल आणि अनुप्रयोगांमध्ये वापरकर्ते अद्याप प्रवेश करू शकतात. “हे अंकुश करण्यासाठी, निर्बंध इनबाउंड आणि आउटबाउंड इंटरनेट रहदारीवर ठेवणे आवश्यक आहे जेणेकरून या साइट प्रवेश करण्यायोग्य राहतील. संगणक आपत्कालीन प्रतिसाद कार्यसंघ (सीईआरटी-इन) सारख्या एजन्सींनी असे प्रोटोकॉल सक्रिय केले पाहिजेत.”अशा बेकायदेशीर गेमिंग सेवांच्या ऑपरेटरला प्रतिबंधित करण्यासाठी कठोर दंड आवश्यक आहे, असे न्ययधिश यांनी पुढे सांगितले. ते म्हणाले, “सध्या या कायद्यांतर्गत जास्तीत जास्त शिक्षा तीन वर्षांपर्यंत आहे, ज्यामुळे हा गुन्हा अडथळा म्हणून कमी प्रभावी होतो. गुन्ह्याचे गांभीर्य प्रतिबिंबित करण्यासाठी शिक्षा कठोर असणे आवश्यक आहे,” ते म्हणाले.
