पुणे: आयुर्वेद, योग, निसर्गोपचार, युनानी आणि होमिओपॅथी उपचार यांसारख्या पर्यायी औषधांचा एकाच छताखाली प्रयत्न करू इच्छिणाऱ्यांमध्ये औंध येथील आयुष हॉस्पिटलची लोकप्रियता वाढली आहे. 30 खाटांचे हॉस्पिटल गेल्या वर्षी सुरू झाले. फेब्रुवारी 2024 ते नोव्हेंबर 2025 दरम्यान, 48,000 हून अधिक रुग्णांनी बाह्यरुग्ण विभागात उपचार घेतले आहेत, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. या कालावधीत 6,000 हून अधिक रुग्णांनी पंचकर्म – पारंपारिक आयुर्वेदिक डिटॉक्स थेरपी – प्रक्रिया केल्या, ते पुढे म्हणाले.आयुष रुग्णालयाचे वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. बालाजी लकडे म्हणाले की, विशेषत: साथीच्या रोगानंतर पर्यायी औषधांना लोकप्रियता मिळाली. “आम्ही सांधेदुखी, गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल आजारांपासून आराम मिळवण्यासाठी आणि मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी अनेक रुग्ण पाहतो. हे उपचार प्रभावी ठरत आहेत, आणि त्यामुळे सर्व वयोगटातील रुग्ण येतात. खाजगी आरोग्य केंद्रांमध्ये या उपचारांसाठी हजारो रुपये खर्च येतो. आमच्या केंद्रात, ते विनामूल्य आहेत.”अर्धांगवायू, मणक्याचे विकार, त्वचाविकार, लहान मुलांमध्ये ऑटिझम, तसेच मानसिक आरोग्याच्या समस्या यासारख्या तक्रारींवर उपचार करण्याबरोबरच रुग्णालय आहार योजना आणि जीवनशैली मार्गदर्शन देखील प्रदान करते. अग्निकर्म, विरेचन, बस्ती, शिरोधारा, कपिंग, रक्तमोक्षण आणि कटिबस्ती या प्रक्रिया नियमितपणे विनामूल्य केल्या जातात. यापैकी बहुतेक प्रक्रिया खाजगी आरोग्य केंद्रांमध्ये प्रति सत्र 5,000 रुपयांपेक्षा जास्त खर्च करतात.“आमच्याकडे घरगुती हर्बल गार्डन देखील आहे जिथे आम्ही औषधी वनस्पती आणि औषधी वनस्पती वाढवतो, परंतु मुख्य उद्देश जागरूकता निर्माण करणे आणि या धोक्यात आलेल्या औषधी वनस्पतींचे जतन करणे हा आहे. जेव्हा ते जास्त प्रमाणात वाढतात तेव्हा आम्ही त्यांचा वापर करतो. आत्तापर्यंत, राज्य सरकार सर्व औषधे मोफत पुरवते,” लकडे म्हणाले.रूग्णालयात युनानी, होमिओपॅथी, आयुर्वेद आणि प्रमाणित योगाभ्यास करणारे डॉक्टर आहेत. डॉ. लकडे म्हणाले की, लवकरच रुग्णालयात प्राचीन शस्त्रक्रिया तंत्राने मोठ्या शस्त्रक्रिया सुरू होतील. “वापरले जाणारे भूल हे आधुनिक औषध असेल, परंतु तंत्र वैकल्पिक औषधांचा भाग असेल. आमचे लक्ष पुनर्वसन आणि रोग आणि परिस्थितींचे प्रतिबंध यावर अधिक आहे,” लकडे म्हणाले. “आमच्याकडे रोगांवर उपचार करणारे रुग्ण येतात, परंतु पूर्ण बरा होणे शक्य नसल्यास, त्यांना जीवनाचा दर्जा सुधारायचा असतो. रुग्णांना आयुष्यभर स्टिरॉइड्स घ्यायची नसतात, आणि म्हणून ते काही आरामासाठी आमच्याकडे येतात,” ते पुढे म्हणाले.
