पुणे: 22 आणि 23 जानेवारी रोजी गंगापूर धरणाच्या ठिकाणी भारतीय वायुसेनेच्या प्रसिद्ध सूर्यकिरण एरोबॅटिक टीमचे प्रदर्शन पाहण्यासाठी नाशिक जिल्हा प्रशासनाने लोकांकडून 200 ते 800 रुपये शुल्क आकारण्याचा निर्णय घेतल्याने भारतीय वायुसेनेच्या सेवानिवृत्त अधिकाऱ्यांनी टीकेला आमंत्रण दिले आहे. नाशिकमध्ये प्रथमच होत असलेला हा शो पारंपारिकपणे दरवर्षी सर्व शहरांतील लोकांसाठी विनामूल्य खुला आहे. “सूर्यकिरण प्रदर्शनाचा उद्देश तरुणांना सशस्त्र दलात करिअर करण्यासाठी प्रेरित करणे आणि IAF ची उच्च पातळीची कौशल्ये आणि व्यावसायिकता सर्वसामान्यांना दाखवणे हा आहे,” नवी दिल्लीतील एका वरिष्ठ IAF अधिकाऱ्याने TOI ला सांगितले. “शो पाहण्यासाठी लोकांकडून शुल्क आकारणे आमच्यासाठी धक्कादायक आणि नवीन आहे. आम्ही हा मुद्दा संरक्षण मंत्रालयाकडे मांडू.”मात्र, नाशिकचे जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी या निर्णयाचा बचाव करत, गर्दीचे व्यवस्थापन आणि सुरक्षेसाठी हे पाऊल उचलल्याचे सांगितले.“संकलित केलेले पैसे महाराष्ट्र सैनिक कल्याण विभागाकडे सुपूर्द केले जातील. सार्वजनिक सुरक्षा लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला आहे,” असे ते म्हणाले, गेल्या वर्षी चेन्नई येथे झालेल्या अशाच एअर शो दरम्यान झालेल्या मृत्यूचा संदर्भ देत. “आम्हाला इथे अशा घटनांची पुनरावृत्ती नको आहे.”आयएएफ अधिकाऱ्यांनी हा तर्क लढवला, की चेन्नईच्या मृत्यूचे श्रेय गर्दीपेक्षा उष्माघातामुळे होते. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की हवाई प्रदर्शनासाठी सशुल्क संलग्नकांमधून पाहणे प्रतिबंधित करणे अनावश्यक आहे.“प्रशासनाने एकापेक्षा जास्त व्ह्यूइंग पॉईंट्सना परवानगी दिली असती. अनेक किमी दूरवरून एरोबॅटिक शो पाहिला जाऊ शकतो. बेंगळुरूमध्ये, एरो इंडिया दरम्यान, लोक येलहंका एअर फोर्स स्टेशनच्या बाहेरून फ्लाइंग डिस्प्ले पाहतात आणि गर्दी व्यवस्थापनाच्या समस्या कधीच आल्या नाहीत,” असे एका IAF अधिकाऱ्याने सांगितले.या निर्णयावर स्थानिक नागरिकांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. गंगापूर रोड येथील सम्राट जाधव यांना हे जाणून घ्यायचे आहे की, कुंभमेळ्याला येणाऱ्या भाविकांकडून सरकार शुल्क आकारणार का?“जर तो सैनिक कल्याण निधीसाठी असेल तर आम्ही योगदान देण्यास तयार आहोत. परंतु गर्दी व्यवस्थापनासाठी ‘कर’ लावण्याचा युक्तिवाद आम्ही विकत घेत नाही. कुंभमेळ्यादरम्यान नाशिक शहरातील राम कुंड आणि त्र्यंबकेश्वरमधील कुशावर्त तीर्थच्या आसपास लोकांची संख्या झपाट्याने जास्त असेल. गर्दीच्या व्यवस्थापनासाठी ‘टॅक्सिंग’ तेथे तैनात करणे चांगली कल्पना आहे,” तो म्हणाला.अद्विका पाटील या महाविद्यालयीन विद्यार्थिनीने सांगितले की, सरकार संरक्षण दलातील लोकांमध्ये जागृती करू पाहत असतानाच तिकिटांचे शुल्क आकारले जात आहे हे आश्चर्यकारक आहे.अंकुश चव्हाण, जनसंपर्क अधिकारी (संरक्षण), पुणे यांनी TOI ला सांगितले: “जिल्हा प्रशासनाने आम्हाला सांगितले की ते गर्दी व्यवस्थापनासाठी शुल्क आकारत आहेत. आयएएफ शोसाठी कधीही शुल्क आकारत नसल्याने आमची यात कोणतीही भूमिका नाही.”प्रशासनाच्या या निर्णयात काहीही चुकीचे नाही, असे स्थानिक रहिवासी आकांक्षा कुलकर्णी यांनी सांगितले. “जर बसण्याची व्यवस्था केली जात असेल आणि पाणी दिले जात असेल तर ते चांगले आहे. ते नेहमी मोफत का असावे? टोकन रक्कम स्वागतार्ह आहे आणि चित्रपटाच्या तिकिटापेक्षा कमी आहे. खाजगी मालमत्ता लोकांना आत येऊ देणार नाही. जे व्यवस्थापित करू शकतात ते सर्व नक्कीच रस्त्यावर उभे राहतील आणि विनामूल्य शो पाहतील,” ती म्हणाली.विशेष म्हणजे एरोबॅटिक डिस्प्ले ३० मिनिटांपेक्षा जास्त काळ चालणार नसतानाही धरणाच्या परिसरातील खासगी हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सनी तिकीट दर ३०० ते ३,००० रुपयांपर्यंत ठेवले आहेत.(अभिलाष बोटेकर यांच्या माहितीसह)
