पुणे : समाजवादी विचारवंत, माजी आमदार आणि युवक क्रांती दलाचे संस्थापक कुमार सप्तर्षी यांचे शनिवारी शहरात निधन झाले. ते ८२ वर्षांचे होते.महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधीचे अध्यक्ष सप्तर्षी यांनी आयुष्यभर गांधीवादी तत्त्वांचे पालन केले. ते अनेक दशके सामाजिक चळवळींमध्ये सक्रियपणे सहभागी होते, सामाजिक न्यायापासून ते लोकशाही हक्कांपर्यंतच्या अनेक मुद्द्यांवर अनेक आंदोलनांमध्ये नेतृत्व आणि सहभागी होते.एमबीबीएसची पदवी पूर्ण केल्यानंतर सप्तर्षी यांनी पूर्णवेळ समाजसेवेचे जीवन निवडले. 1967 मध्ये, त्यांनी युवक क्रांती दल, एक तरुण-आधारित सामाजिक-राजकीय चळवळीची स्थापना केली आणि अनेक वर्षे सार्वजनिक कारणांसाठी स्वतःला वाहून घेतले. त्यांनी देशभरात मोठ्या प्रमाणावर प्रवास केला, निषेधांमध्ये भाग घेतला आणि स्थानिक समुदाय आणि त्यांच्या समस्यांचा अभ्यास केला.1978 मध्ये, सप्तर्षी जनता पक्षाच्या तिकीटावर अहमदनगर (आता अहिल्यानगर) मतदारसंघातून महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून आले. त्यांनी अनेक महाविद्यालये आणि शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्यात मदत करून शिक्षण क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.एक कुशल लेखक, सप्तर्षी यांनी 11 हून अधिक पुस्तके लिहिली आणि सत्याग्रही मासिकाचे संपादक म्हणून काम केले. विविध नियतकालिके आणि प्रकाशनांमध्येही त्यांनी नियमित योगदान दिले. समाजासाठीच्या त्यांच्या आयुष्यभराच्या सेवेमुळे त्यांना अनेक पुरस्कार आणि मान्यता मिळाली.महाराष्ट्र काँग्रेसचे अध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनी सप्तर्षी हे पुरोगामी विचारवंत असल्याचे वर्णन केले, ज्यांच्या निधनाने राज्याचे मोठे नुकसान झाले आहे. “त्यांनी लोकशाही मूल्ये आणि समाजातील वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी सातत्याने लढा दिला. महात्मा गांधींच्या आदर्शांनी प्रेरित होऊन त्यांनी आयुष्यभर अनेक चळवळींचे नेतृत्व केले,” असे सपकाळ म्हणाले.उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार म्हणाल्या की, सप्तर्षींचे लेखन आणि भाषणे तरुण पिढीला प्रेरणा देतात. “सामाजिक न्याय आणि वंचितांच्या उन्नतीसाठी त्यांचा अथक संघर्ष नेहमीच स्मरणात राहील,” ती म्हणाली.
