पुणे : विद्या व्हॅली स्कूलच्या विद्यार्थ्यांनी नॅशनल स्पेस सोसायटीतर्फे आयोजित 2025 लिव्ह हेल्दी इन स्पेस इंटरनॅशनल कॉन्टेस्टमध्ये नववी इयत्तेच्या लहान गटात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. स्पर्धेला 12 देशांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या 14,636 विद्यार्थ्यांकडून 2,627 प्रकल्प सबमिशन प्राप्त झाले.कोसमोसागरी – अंतराळात निरोगी राहण्यासाठी स्वयं-शाश्वत कृषी सेटलमेंट नावाचा त्यांचा प्रकल्प, पृथ्वीच्या पलीकडे शाश्वत अन्न उत्पादनासाठी एक मॉडेल प्रस्तावित करतो. ही संकल्पना सूर्य-मंगळ L1 लॅग्रेंज पॉईंटवर वस्ती ठेवते जेणेकरून शेती आणि जीवन-समर्थन प्रणालीसाठी सौर ऊर्जेचा सतत प्रवेश सुनिश्चित होईल.विजेत्या संघात कृशिव जेठवानी, आद्य वेश्वीकर, आर्या कदम, अरिणी दुबे आणि रुद्र नगरकर यांचा समावेश आहे. वंदना सुर्यवंशी यांनी संघाचे मार्गदर्शन केले.“डिझाइनमध्ये परस्पर जोडलेली कृषी टोरी समाविष्ट आहे जी विविध शेती तंत्र जसे की एरोपोनिक्स, एक्वापोनिक्स, हायड्रोपोनिक्स, फॉगपोनिक्स आणि उभ्या शेतीला समर्थन देते. तापमान, आर्द्रता, प्रकाश आणि पोषक द्रव्ये यासारख्या पर्यावरणीय परिस्थितीचे आर्डिनो-आधारित स्वयंचलित प्रणालीद्वारे परीक्षण केले जाते. सेन्सर थंड आणि चुकीचे डेटा संकलित करतात आणि रोपे तयार करण्यासाठी डेटा संकलित करतात. अटी,” सूर्यवंशी म्हणाले.“हा प्रकल्प फोर सिस्टर्स पॉलीकल्चर फार्मिंग पद्धतीचाही समावेश करतो, जिथे पर्यावरणीय समतोल राखण्यासाठी पूरक पिके एकत्र वाढतात. मॉडेल या प्रणालीला एक्वापोनिक्ससह एकत्रित करते, ज्यामध्ये मासे वनस्पतींना पोषक द्रव्ये देतात तर झाडे पाणी शुद्ध करण्यास मदत करतात,” सूर्यवंशी पुढे म्हणाले.सेटलमेंटसाठी ऊर्जा सौर पॅनेलद्वारे निर्माण केली जाते, तर कृषी कचरा जैवइंधनामध्ये रूपांतरित केला जातो. शाळेच्या संचालिका इप्सिता रॉड्रिक्स म्हणाल्या, “मल्टी-स्टेज शुध्दीकरण प्रणालीद्वारे पाण्याचा पुनर्वापर केला जातो. अंतराळात दीर्घकालीन मानवी वस्तीला समर्थन देण्यासाठी स्वयंचलित कापणी आणि वितरण प्रणाली प्रस्तावित आहे.”या यशाबद्दल शाळेच्या मुख्याध्यापिका नलिनी सेनगुप्ता यांनी विद्यार्थ्यांचे अभिनंदन केले.
