जागतिक पर्यावरण दिनी फलटण वनविभागाची उदासीनता?
तोंड देखले वृक्षारोपण
समर्थ नायक न्यूज नेटवर्क फलटण
‘झाडे लावा, झाडे जगवा’चा नारा कागदावरच; वृक्षारोपण व जनजागृतीचा अभाव असल्याची नागरिकांची खंत
फलटण, दि. ११ जून (प्रतिनिधी) : दरवर्षी ५ जून हा दिवस संपूर्ण जगभर जागतिक पर्यावरण दिन म्हणून साजरा केला जातो. पर्यावरण संवर्धन, वृक्षसंवर्धन आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे जतन यासाठी या दिवशी विविध सरकारी विभाग, सामाजिक संस्था, राजकीय संघटना, पर्यावरणप्रेमी व वृक्षप्रेमी मोठ्या उत्साहाने वृक्षारोपणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. मात्र यंदा फलटण तालुक्यातील वनपरिक्षेत्र कार्यालय, फलटण वन विभाग यांच्या स्तरावर अपेक्षित उपक्रम दिसून न आल्याने नागरिकांमध्ये आश्चर्य आणि नाराजी व्यक्त होत आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, फलटण तालुक्यात जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त वन विभागाच्या वतीने व्यापक स्वरूपातील वृक्षारोपण, जनजागृती मोहीम अथवा नागरिकांचा सहभाग असलेला कोणताही ठळक कार्यक्रम झाल्याचे आढळून आले नाही. शहर तसेच तालुक्यातील विविध भागांमध्ये वन विभागाने प्रत्यक्ष झाडे लावल्याची किंवा मोठ्या प्रमाणात वृक्षारोपण केल्याची माहितीही उपलब्ध झालेली नाही.
विशेष म्हणजे, पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश समाजाच्या प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचविण्याची जबाबदारी ज्या विभागावर आहे, त्या वन विभागानेच या महत्त्वाच्या दिवशी जनजागृतीसाठी विशेष पुढाकार घेतल्याचे दिसून आले नाही. शाळा, महाविद्यालये, स्वयंसेवी संस्था, सामाजिक संघटना, ग्रामपंचायती, युवक मंडळे आणि वृक्षप्रेमी नागरिक यांना एकत्रित करून वृक्षारोपण मोहीम राबविणे अपेक्षित होते. मात्र अशा प्रकारचे नियोजन किंवा आवाहन झाल्याचे दिसून आले नाही.
स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, काही वर्षांपूर्वी वन विभागाच्या माध्यमातून वृक्षलागवड, रोपवाटिकांमधून मोफत रोपवाटप, पर्यावरण विषयक जनजागृती कार्यक्रम तसेच ‘झाडे लावा, झाडे जगवा’ अभियान राबविले जात असे. त्यामुळे नागरिकांमध्ये पर्यावरणाबाबत सकारात्मक वातावरण निर्माण होत होते. यंदा मात्र अशा कोणत्याही उपक्रमांचा अभाव जाणवल्याची चर्चा नागरिकांमध्ये सुरू आहे.
नागरिकांचे म्हणणे आहे की, फलटण तालुक्यात वाढते शहरीकरण, रस्ते विस्तार, बांधकामे आणि विविध विकासकामांमुळे अनेक ठिकाणी वृक्षसंख्या कमी होत चालली आहे. काही भागांमध्ये पूर्वी वृक्षतोडीच्या घटनांबाबतही चर्चा झाली होती. अशा परिस्थितीत पर्यावरण संतुलन राखण्यासाठी आणि हरित क्षेत्र वाढविण्यासाठी वन विभागाने अधिक सक्रिय भूमिका घेणे आवश्यक आहे.
पर्यावरण दिन हा केवळ औपचारिक कार्यक्रमांचा दिवस नसून भविष्यातील पिढ्यांसाठी पर्यावरण जपण्याची सामूहिक जबाबदारी अधोरेखित करणारा दिवस आहे. त्यामुळे वन विभागाने गावोगावी जनजागृती मोहीम राबवून नागरिकांना वृक्षलागवडीसाठी प्रोत्साहित करणे, मोफत रोपांचे वाटप करणे, सामाजिक संस्था व वृक्षप्रेमींना सहभागी करून घेणे आणि तालुकाभर मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण अभियान हाती घेणे आवश्यक असल्याची मागणी पर्यावरणप्रेमींनी केली आहे.
जागतिक पर्यावरण दिनाच्या निमित्ताने अनेक सामाजिक संस्था, राजकीय पदाधिकारी, युवक मंडळे आणि नागरिकांनी स्वखर्चाने वृक्षारोपणाचे उपक्रम राबविले. मात्र वन विभागाच्या स्तरावर अशा उपक्रमांमध्ये व्यापक लोकसहभाग निर्माण करण्याचा प्रयत्न झाल्याचे दिसून आले नाही. विशेष म्हणजे, वृक्षारोपणासाठी इच्छुक सामाजिक संघटना, वृक्षप्रेमी आणि पर्यावरण कार्यकर्त्यांना कोणतेही विशेष निमंत्रण देण्यात आले नाही किंवा रोपवाटपाचे आयोजन केल्याची माहितीही समोर आलेली नाही.
फलटण तालुक्यात पर्यावरण संवर्धनासाठी प्रभावी उपक्रम राबविणे, हरित क्षेत्र वाढविणे आणि नागरिकांना पर्यावरणपूरक जीवनशैलीसाठी प्रेरित करणे ही काळाची गरज आहे. त्यामुळे आगामी काळात वन विभागाने अधिक जबाबदारीने पुढाकार घेत ‘झाडे लावा, झाडे जगवा’ ही मोहीम प्रत्यक्षात उतरवावी, अशी अपेक्षा नागरिक आणि पर्यावरणप्रेमी व्यक्त करत आहेत.
